Monday, April 2, 2007

Entry for April 02, 2007

Tản mạn về giàu nghèo


Comment từ bài "Nghèo không phải là cái tội" của phanxine.

Thực ra những cách hiểu mà bạn phanxine nêu ra để phản bạc đã hiểu nhầm những câu tục ngữ này.
"Nghèo không phải là cái tội": đúng không? Rất đúng. Nghèo có thể là do số phận, hoàn cảnh, hoặc đôi khi (nhưng rất hiếm) là do sự lựa chọn. Theo Khổng tử chẳng hạn, đạo đức người quân tử không gắn với việc anh ta giàu hay nghèo mà với cái cách anh ta xử sự trong hoàn cảnh giàu hay nghèo đó: Phú qúy bất năng dâm. Bần tiện bất năng di. Uy vũ bất năng khuất (giàu sang không khiến mình bị sa đọa, nghèo khổ không khiến cái chí của mình bị lung lay. Bạo lực không khiến mình bị khuất phục). Vì thế các nhân vật như Tể tướng Tôn Thúc Ngao nước Sở, Án Anh nước Tề (Tôn Thúc Ngao làm tể tướng nhưng đến khi chết, con cái phải tự cuốc đất mà trồng cấy) vẫn được cổ nhân ca ngợi hết lời, không phải ca ngợi vì họ nghèo mà vì họ làm quan thanh liêm, trung chính, không tham nhũng.


Cái câu "Đói cho sạch, rách cho thơm" cũng có nghĩa vậy. Cổ nhân không khuyên ta phải đói hay rách cũng không nói là người đói thì sạch mà người rách thì thơm. Mà đó chỉ là lời khuyên nếu không may sa cảnh khốn cùng thì vẫn phải giữ lấy đạo đức, nhân phẩm.

Tóm lại, cả giàu hay nghèo đều không phải là cái tội (trừ theo quan điểm đạo Thiên chúa thì người càng giàu thì càng xa Chúa- người giàu vào Thiên đường khó hơn con lạc đà chui qua lỗ kim (Kinh Thánh)). Nhưng người Việt hay bị cách nghĩ đơn giản hóa vấn đề, thái cực hóa mọi thứ (cũng là một biểu hiện của sự lười suy nghĩ). Thế nên, ở một thái cực, một số người (đa phần là nghèo hay không giàu) thì lên án người giàu, coi đại gia, địa chủ, phú nông là những kẻ bất lương, xảo trá hay ngu ngốc. Ở thái cực khác, là sự suy tôn các giá trị vật chất ở mức quá đáng, coi sự giàu có là thước đo đánh giá phẩm chất hay bản lĩnh con người. Có điều không phải là những thái cực này tồn tại ở những con người khác nhau mà trong hầu hết các trường hợp, nó tồn tại trong cùng một con người. Vì thế, có lẽ với rất rất nhiều người Việt Nam hiện nay, mắc vào thái độ: một mặt thì trong thâm tâm, sùng bái vật chất, coi của cải là thước đo đánh giá con người, mặt khác thì lại thể hiện thái độ dè bỉu với những người giàu có. Đó là một thứ phức cảm có nguồn gốc từ cái nghèo, cái đói, sự mặc cảm AQ, cộng với hệ thống giá trị từ thời phong kiến + XHCN coi thường người giàu có về phương diện vị thế xã hội (dưới thời XHCN thì giàu còn được coi là cái tội lớn).

Quote of the day: There are two kinds of people in this world, winners and losers (Richard in Little Miss Sunshine).

Entry for April 02, 2007

Bài này cool.

Thần tượng và thần... đèn!

TT - Thần tượng thì chắc ai cũng có, nhưng hâm mộ như cô Dương Lệ Quyên ở Trung Quốc mê anh chàng Lưu minh tinh thì kinh khủng quá! May mà ở xứ mình chưa có chuyện chấn động như vậy.

- Xứ mình có chuyện xứ mình. Fan xứ mình đâu chỉ có mấy cô cậu tuổi ô mai và thần tượng xứ mình cũng đâu phải chỉ mấy anh chị rực rỡ trên sân khấu.

- Không lẽ là mấy bác phụ huynh ngưỡng mộ mấy thầy luyện thi đại học? Hay cánh xe ôm ngưỡng mộ mấy bác taxi dù?

- Hà hà, thế cho nên ông suốt đời làm chân cạo giấy! Cũng đi xin chữ ký nhưng mà thần tượng ký cho một phát là cả đời vinh hiển; ký một phát là lên lương, lên chức và liệu hồn những ai không ngưỡng mộ thần tượng của mình.

- Hoang đường quá! Làm gì có chuyện thần tượng mà có phép thuật giỏi hơn... thần đèn như vậy?

- Có chứ, thiếu gì. Vấn đề là ông phải biết làm sao cho thần tượng cho chữ ký.

- Chắc là phủ phục trước ngõ? Hay xin làm ôsin trong nhà? Hay là tặng mười ngàn cổ phiếu “hót” nhứt?

- Ông ơi, làm thế thô bạo lắm! Cứ tặng một chậu cây cảnh xinh xinh là được...

- Quá dễ! Mười chậu cũng không thành vấn đề!

- Và hôm sau ghé lại: em xin mua chậu cây này với giá một trăm ngàn đô ạ!

- Oái, cây gì mà đắt thế?

- Đi mà hỏi cái ông thần... đèn của ông khắc biết!

BÚT BI


Thơ LQV

Thơ LQV nhiều bài hay, trong bài nhiều câu hay nhưng không phải câu nào cũng hay. Đọc thơ LQV như đọc một thứ văn giàu chất thơ, giàu cảm xúc, dễ đồng cảm nhưng hơi tự nhiên quá, ít chắt lọc, nếu cắt đi 1 nửa thì có khi hay hơn. Không hiểu sao hình dung Lưu Quang Vũ, tôi cứ hay hình dung một anh chàng có mái đầu bù xù, đôi mắt vừa ngơ ngác vừa buồn buồn và tính tình thì thất thường.
Bài này thì nổi tiếng.

Bầy ong trong đêm sâu


Tâm hồn anh dằn vặt cuộc đời anh
Thắp một ngọn đèn hồng như ánh lửa
Ðêm sâu quá đêm nào biết ngủ
Chỉ con người đến ngủ giữa đêm thôi
Mà có ngủ đâu, người ta đợi mặt trời
Ðợi lâu quá nên để cơn mơ chờ đợi vậy
Trong cơn mơ là cuộc đời thức dậy
Con ong vàng bé nhỏ đến tìm em
Con ong xanh có đôi mắt đen
Con ong trắng bơ vơ trong tổ vắng
Con ong đỏ là con ong trong thơ thẩn
Bay đi tìm hương nhuỵ mất từ lâu
Ðã chết rồi ơi chú ong nâu
Ðể hoa rụng mùa thu thương nhớ bạn
Anh là con ong bay giữa trời lận đận
Trời đêm dài chẳng có một ngôi sao
Em ở đâu, em ngủ ở phương nào
Môi em thở những điều gì khe khẽ ?
Em, em gần hay em xa thế nhỉ
Ðến bất ngờ loá nắng giữa lòng đau
Anh có hẹn đâu, anh chả nói câu nào
Anh chỉ buồn thôi, em chỉ buồn thôi, ai biết ?
Tóc em dài như một ngày mỏi mệt
Em đợi chi anh, em cần chi anh ?
Anh đợi chờ em, không đợi sao đành ?

Ðêm như biển không bờ bóng tối rất thẳm sâu
Ðời cũng giống như biển kia anh lại giống con tàu
Tàu anh đi đi hoài trên biển vắng
Mong tìm được một bóng hình bè bạn
Ðến bây giờ anh gặp được tàu em
Anh mở gió tâm hồn cho buồm thắm kéo lên
Ai ngờ tàu em lại là tàu cướp biển
Em cướp hết cuộc đời anh, em lấy hết
Trói anh vào cột buồm của tình yêu
Bão táp nổi lên, chớp giật, tàu xiêu
Em đứng đó hãi hùng ngơ ngác
Anh cũng thương em suốt đời trên sóng nước
Cướp được tàu anh tưởng có ngọc vàng
Ngờ đâu chỉ là ván nát sàn hoang
Còn trơ lại hồn thơ tai ác quá.

Nhưng thôi em ơi đấy chỉ là lời ru trong giấc ngủ
Anh thương em đây anh lại êm đềm
Làm con ong vàng đến ngủ giữa tóc em
Con ong xanh có đôi mắt đen
Con ong trắng là con ong thương nhớ
Con ong đỏ chính niềm tin ấp ủ
Còn hạnh phúc cuối cùng là khúc hát chú ong nâu.



Nguồn: Lưu Quang Vũ, thơ tình, NXB Văn học, 2002



-------

Bài này tự nhiên hôm nay lại thấy thích trong niềm cảm xúc nostalgia trào dâng :D. Bài này có câu "
Anh đã được vầng trán cao, được cái nhìn trí tuệ" hơi bị show hàng, nhưng nghĩ lại thấy cũng giống mình ;))

Anh đã mất chi anh đã được gì

Phải chăng anh đã mất giấc mơ
Mất tiếng ve và những mùa dưa chín
Anh đã mất cả mây qua lòng giếng
Cả tiếng gà hẻm núi cả cơn mưa ?

Mất những tiếng rung mơ hồ mà biết gọi người đi
Mất niềm tin vào chiếc thuyền buồm trắng
Mất đom đóm đầm sâu mất nụ cười phố vắng
Mất bài thơ trao tay nhỏ em cầm.

Giờ lạnh tanh anh không còn xao động nữa
Không nỗi buồn không cay đắng không niềm vui
Khổ đau hôm nay không như khổ cũ
Nỗi lo âu cũng khác hẳn xưa rồi.

Anh đã cho nhiều, anh đã phải lãng quên
Người ta chê anh nhiều lưu luyến quá
Anh gắng gượng nghe theo anh vứt bỏ
Bao kỳ diệu chân thực thuộc về anh.

Mất hạnh phúc rồi ư, nhưng anh cần chi hạnh phúc
Hai tiếng xa vời hiểu rõ nghĩa từ lâu
Ừ thì ngẩn ngơ anh đành nhận thế
Giọt lệ trong không tủi hổ gì đâu.

Anh chẳng mang cho đời những tiệc vui ảo ảnh
Nỗi buồn chân thành đời chẳng nhận hay sao ?

Cái bay thợ nề sinh ra để dựng xây
Anh sinh giữa ngày lo âu bề bộn
Bàn tay phải trồng, đôi vai phải gánh
Anh có ngại chi anh đã hiểu rồi
Anh vẫn còn nguyên cái tính chất của đời.

Anh đã được vầng trán cao, được cái nhìn trí tuệ
Được rèn đi như luống đất được cày
Anh đã khổ đau, khổ đau dài hơn số tuổi
Vẫn trong lành khi em đến cầm tay.

Dẫu chẳng lấy về tất cả cho anh
Em vẫn như sông rộng tốt lành
Em mà ngọn gió chiều nức nở
Em mà ngày xưa run rẩy cả lòng anh
Em đã tới giữa mưa dầm nắng lửa
Dẫu anh mất nhà ga êm đẹp đó
Vẫn còn con tàu chuyển bánh đi xa
Anh đã mất ngôi sao trên mái nhà
Anh vẫn còn ngôi sao ngoài cửa sổ
Và nếu mất em rồi anh vẫn còn đôi mắt của em.





Nguồn: Lưu Quang Vũ, thơ tình, NXB Văn học, 2002


Nhưng thực ra những bài tôi thích nhất của LQV lại không phải là các bài thơ tình. Bài thích nhất là bài "Việt Nam ơi", đọc nhiều lần rất xúc động (Bài này đọc tới câu
"Chiều nay lạnh, tôi nghẹn ngào muốn khóc" là sống mũi đã dễ cay cay rồi) . Bài này cũng viết đều tay, hầu như khổ nào, câu nào cũng hay chứ không chỗ đậm, chỗ nhạt như nhiều bài khác của LQV.



Việt Nam ơi



Những áo quần rách rưới
Những hàng cây đắm mình vào bóng tối
Chiều mờ sương leo lắt đèn dầu
Lũ trẻ ngồi quanh mâm gỗ
Lèo tèo mì luộc canh rau.

Mấy mươi năm vẫn mái tranh này
Dòng sông đen nước cạn
Tiếng loa đầu dốc lạnh
Tin chiến trận miền xa.
Những người đi chưa về
Những quả bom hầm hào sụt lở
Những tên tướng những lời hăm dọa
Người ta định làm gì Người nữa
Việt Nam ơi ?

Mấy mươi năm đã mấy lớp người
Chia lìa gục ngã
Đã tận cùng nỗi khổ
Người ta còn muốn gì Người nữa
Việt Nam ơi ?

Người đau thương, tôi gắng gượng mỉm cười
Gắng tin tưởng nhưng lòng tôi có hạn
Chiều nay lạnh, tôi nghẹn ngào muốn khóc
Xin Người tha thứ, Việt Nam ơi.

Tổ quốc là nơi tỏa bóng yên vui
Nơi nghĩ đến lòng ta yên tĩnh nhất
Nhưng nghĩ đến Người lòng tôi rách nát
Xin Người đừng trách giận, Việt Nam ơi.

Tôi làm sao sống được nếu xa Người
Như giọt nước đậu vào bụi cỏ
Như châu chấu ôm ghì bông lúa
Người đẩy ra tôi lại bám lấy Người
Không vì thế mà Người khinh tôi chứ
Việt Nam ơi.

Không vì tôi đau khổ rã rời
Mà Người ghét bỏ ?
Xin Người đừng nhìn tôi như kẻ lạ
Xin Người đừng ghẻ lạnh, Việt Nam ơi.

Người có triệu chúng tôi, tôi chỉ có một Người
Tất cả sẽ ra sao
Mảnh đất nghèo máu ứa ?
Người sẽ đi đến đâu
Hả Việt Nam khốn khổ ?
Đến bao giờ bông lúa
Là tình yêu của Người ?
Đến bao giờ ngày vui
Như chim về bên cửa ?
Đến bao giờ Người mới được nghỉ ngơi
Trong nắng ấm và tiếng cười trẻ nhỏ ?

Đến bao giờ đến bao giờ nữa

Việt Nam ơi ?


Source: Em DiệuThi viện Việt Nam

Sunday, April 1, 2007

Entry for April 01, 2007

Nhân ngày Cá tháng Tư


TRÊN DÒNG SÔNG HÉRACLITE
(Szymborska- Diễm Châu dịch)

Trên dòng sông Héraclite
Con cá câu những con cá
Con cá gọt một con cá với một con cá mài sắc,
Con cá xây dựng con cá, con cá cư ngụ con cá
Con cá rời bỏ con cá bị bao vây.

Trên dòng sông Héraclite
Con cá yêu con cá
Đôi mắt em sáng như những con cá trên trời,
Chúng ta hãy cùng nhau bơi lội tới biển chung cuộc,
Em sẽ là băng đảo đẹp nhất trong các băng đảo – chàng nói.

Trên dòng sông Héraclite
Con cá sáng chế Con Cá của những con cá
Con cá nguyện cầu Con Cá, ngợi ca Con Cá
Cầu xin Con Cá cho một cuộc bơi lội dễ dàng hơn.

Trên dòng sông Héraclite
Tôi con cá dị thường, tôi con cá khác biệt
(Dẫu ấy chỉ là cá-cây hay cá-đá)
Đôi khi tôi soạn những con cá nho nhỏ
Mà lớp vẩy lấp lánh như một ánh sáng thật chóng vánh
Khiến người ta ngỡ là làn mi chớp chớp của bóng tối.

Entry for April 01, 2007


Có Một Dòng Sông Đã Qua Đời- Trịnh Công Sơn

Mười năm xưa đứng bên bờ dậu.
Ðường xanh hoa muối bay rì rào.
Có người lòng như khăn mới thêu.

Mười năm sau áo bay đường chiều
Bàn chân trong phố xa lạ nhiều
Có người lòng như nắng qua đèo

Tóc người như dòng sông xưa ấy đã phai,
Đã lênh đênh biển khơi
Có lần bàn chân qua phố thấy người
Sóng lao xao bờ tôi

Mười năm chân bước trên đường dài
Gặp nhau không nói không nụ cười
Chút tình dường như hiu hắt bay

Mười năm khi phố khi vùng đồi
Nhìn nhau ôi cũng như mọi người
Có một dòng sông đã qua đời.

yfla.wrap("This multimedia content requires Flash version 9 and above.", "Upgrade Now.", "http:\/\/www.adobe.com\/shockwave\/download\/download.cgi?P1_Prod_Version=ShockwaveFlash", "
Co 1 dong song da ...
02 Co mot dong son... ");To view this multimedia content, please enable Javascript.

Entry for April 01, 2007

Phan Huyền Thư: "Tôi muốn xin lỗi mà cũng không đuợc..."

Chán chị Thư quá. Chị cố tình không nhắc tới vụ đạo văn Hoàng Nguyên Vũ về tác giả Ngô Kha. Đùa chứ, giờ báo nào muốn đập chị thì cũng không khó lắm. Nhưng chưa thấy báo nào lên tiếng ngoài Gia đình- Xã hội.

Có thể thông cảm với Phan Huyền Thư ở một mức độ nào đó (thậm chí các nhà văn lừng danh như Nabokov hay Philip Roth cũng từng bị nghi ngờ tới việc đạo văn do vay mượn ý tưởng- một ranh giới hơi khó phân định trong sáng tác). Hơn nữa chị lại là nhà thơ, người sáng tác và có lẽ với chị, hai tấm poster kia không quá quan trọng để đầu tư tâm sức?

Bức thư xin lỗi của chị thoạt đọc cũng khá thành khẩn và dễ tạo được sự thông cảm của người đọc (mặc dù nếu đọc kỹ thì thấy vẫn có gì đó như là sự kẻ cả hơi khó chịu). Nhưng đến bài phỏng vấn này, thì mặc dù phải thừa nhận chị khá khéo léo che chắn, vòng vo, nhưng những món “võ” đó lẽ ra không nên cần thiết. Nhất là việc lạnh tanh gọi talawas là trang web không chính thống (thế nào là trang web chính thống thì chị không nói rõ, chắc ít nhất phải là có đuôi .vn?) và ám chỉ Hoàng Ngọc Tuấn quy chụp chính trị chị (thằng phản động, các đồng chí đừng có tin nó) ngay sau khi chị vừa mới viết thư cho talawas xin lỗi vô số người thì cũng là xấu chơi.

Được cái chị chọn tấm ảnh xinh phết. Không biết ngòai đời chị Thư này có xinh không?


Entry for April 01, 2007

Bùi Giáng bình về Tư tưởng và Thi ca.

Tư Tưởng và Thi Ca

Chân nhân đời xưa đưa ra một “chủ thuyết” nào, đều có như là tình phi đắc dĩ. Chẳng đừng được mà phải nói. Nói ra, mà vẫn có chỗ như là chẳng có muốn nói ra.

Chẳng đừng được mà phải nói tới nhân nghĩa lễ nghĩa, như Khổng Tử. Chẳng đừng được mà phải nói bỏ nhân nghĩa lễ nghĩa đi, như Lão Tử. Chẳng đừng được mà viết tề vật luận, như Trang Tử.

Trang Tử thường dùng phép “chi ngôn”, ấy là bởi ông đứng ngay giữa cơn lốc của sự tình bất đắc dĩ: muốn gát bỏ chuyện thị phi, mà vẫn cứ bị bó buộc phải nêu mãi chuyện thị phi.

Ta thường đem tư tưởng Khổng Lão Trang ra đối kháng nhau (kẻ chủ trương vô vi, kẻ hữu vi, kẻ xuất thế, kẻ nhập thế …) nhưng nếu xét tới cái lẽ “sở dĩ nhiên” của những chủ trương “trái ngược” kia, ắt mọi lời phân biệt phải dừng lại. Mọi lời biện bác bỗng có tính cách phù phiếm.

Và dường như không còn ai còn có thể đưa ra được một “tổng hợp” dưới hình thức một học thuyết.

Sau ba cái khối Khổng Lão Trang, tư tưởng Trung Hoa đã đi vào phiêu nhiên trong cung bậc Đường Thi. Rồi nó kết tinh trong Truyện Kiều của Nguyễn Du. Truyện Kiều là chỗ dung hợp của Khổng Lão Trang Phật.

Người tư tưởng không còn dám viết gì về tư tưởng nữa. Trang Tử tái sinh sẽ nghĩ sao về cuốn Nam Hoa Kinh của ông? Ông sẽ viết một bộ Tân Nam Hoa Kinh, hay là ông hồn nhiên ngâm câu thơ Hồ Dzếnh?

Thơ về nắng sớm lừng lay
Gấp đi cánh phượng cho ngày rạng ra

Hoặc câu thơ Xuân Diệu?

Trưa hôm nay con ngồi như trẻ nhỏ
Giữa đáy trưa trong lòng mẹ vô cùng
Con là sáo mẹ là ngàn vạn gió
Mẹ là trời con là hạt sương rung
Sương uống mãi chẳng bao giờ hết sáng
Của trời cao chói lọi mỗi chiều ngày
Sáo ca mãi, lòng tre run choáng váng
Gió vẫn đầy ngàn nội bốn phương bay

Thơ như thế là cái chốn của “tâm vô thố hồ thị phi, hưu hồ thiên quân”.

(Trong Thi ca tư tưởng- Bùi Giáng).